1.4 Guo Pu


13 april 2012 door Miranda van Gaalen

Met dank aan mevrouw Y. de Jonge die een profielwerkstuk over Feng Shui heeft geschreven:

Een voorbeeld van een nieuwe meester is de opvallende wetenschapper Guo Pu. Guo Pu wordt gezien als auteur van een klassiek boek over geomantie dat sterk gericht is op de topografie. Hoewel dit boek aan Guo Pu wordt toegeschreven, het is niet met zekerheid te zeggen of het boek werkelijk door hem geschreven is, later geschreven is in naam van Guo Pu of dat het een boek is waar al eerder varianten van bestonden. Guo Pu was waarschijnlijk een groot kenner van de klassieken en een gewaardeerd schrijver van mythologieën en volksverhalen. Hij ontwikkelde zich ver in de Yin en Yang leer, de 5 elementen leer, astrologie, en verschillende vormen van toekomstvoorspelling waaronder grave divination. Hij zorgde dat doden gunstig werden begraven zodat hun nakomelingen succesvol werden. Zijn kunde in de divination werd legendarisch. Volgens de officiële geschiedenis van de Jin-dynastie slaagde Guo Pu er meer dan 60 keer in de juiste begravingrituelen te hebben gekozen.
Guo pu stond erom bekend zelfs zijn eigen dood te hebben voorzien. Toen de beruchte heerser Wang Dun hem vroeg te voorspellen hoe zijn poging om de macht over te nemen zou verlopen , weigerde Guo Pu dit te voorspellen. Toen hij hiertoe toch werd gedwongen zei hij dat het geen succes zou worden. Wang Dun was boos en stelde nog een vraag. Hij wilde weten hoe lang hij nog te leven zou hebben. ‘’Je zult vandaag nog sterven’’ zei Guo Pu. Wang Dun was zo boos dat hij Guo Pu liet executeren. Het verhaal gaat dat 3 dagen na zijn begrafenis, verschillende mensen Guo Pu op straat in Nanzhou hadden gezien. Wang Dun geloofde dit niet en liet zijn kist opgraven, de kist was leeg. Guo Pu zou hiertoe in staat zijn geweest door middel van transcendente meditatie. Later werd hij aangeduid als de god van het water en als de voorvader van feng shui. Ook in het Daoïsme zien we dit terug, het Daoisme houdt zich van oudsher bezig met onsterfelijkheid en methoden om dit te bereiken.

Er bestaan veel verschillende versies van het boek ‘’Zhang Shu’’, maar geen enkele kan precies worden gedateerd. De ‘’Zhang Shu’’ is namelijk vaak herschreven en bijgewerkt door andere feng shui meesters in naam van de oude Guo Pu. Het boek is dus eigenlijk een verzameling teksten van verschillende auteurs geworden. De enige vertaling in het Engels ( J. Zhang 2004) is gemaakt van een keizerlijke editie: ‘’The Complete Library in Four Branches of Literature’’ (si ku quan shu). Kort samengevat is het onmogelijk om Guo Pu als grondlegger van feng shui en de ‘’Zhang shu’’ als het boek waar alles op gebaseerd is te benoemen. De tradities omtrent toekomstvoorspelling zijn veel ouder dan de periode waarvan historische of archeologisch bronnen bestaan terwijl feng shui veel jonger is. De ‘’Zhang shu’’ is officieel dan wel het eerste boek waarin feng shui beschreven wordt maar omdat we de beschikbare versies niet kunnen dateren kunnen we hier maar weinig waarde aan hechten.

Gedurende de 6 dynastieën kreeg de feng shui filosofie ook politieke betekenis. Tijdens de Tang-dynastie (618-907) werden het Daoisme en het Confucianisme verder ontwikkeld. Dit zorgde voor een geschikt klimaat waarin ruimte was voor nieuwe ideeën over ‘grave divination’. Er kwam meer literatuur beschikbaar, niet alleen nieuwe werken maar ook uit het Sanskriet vertaalde Boeddhistische literatuur. Zo kwam men in aanraking met de ideeën over de ‘’nine stars’’ die de woonplaatsen gunstig zouden beïnvloeden en met ideeën over de symboliek van de tijger en de draak.

In de Tang-dynastie begint Keizer Taizong met het stellen van kritische vragen over de ‘grave divination’. Hij beweert dat geluk niks met de positionering van de graven van doen heeft. Er zijn intussen meer dan honderd verschillende leerscholen ontstaan met ieder hun eigen theorie over ‘grave divination’. Taizong probeert de volksreligie aan banden te leggen. Dit past ook bij de opkomst van het rationele denken binnen de Chinese staat en het geleidelijk verbieden van alternatieve godsdiensten en ideeën. Pas in de (late) Song-dynastie werden alle voorgenoemde elementen en onafhankelijke theorieën in een schema vastgelegd. De manier waarop ze geïnterpreteerd moesten worden rekening houdend met de invloed die hemel en aarde kunnen uitoefenen op mensen en hun omgeving lijkt erg op de feng shui zoals we die nu kennen in zijn meer letterlijke vorm. Bovendien zorgde de uitvinding van de boekdrukkunst ervoor dat het verspreiden van theorieën makkelijker werd.

De Song-dynastie kan de Chinese gouden eeuw genoemd worden. De beschikbare technologie was zeer geavanceerd en terug te vinden in de rijstbouw, in de stedenbouw, in de boekdrukkunst, in de economie, op bestuurlijk vlak, in de scheepsbouw en in de oorlogsindustrie. China bezat enkele van de grootste steden ter wereld. Het was een zeer welvarend waardoor sociale verbanden zich wijzigden zowel binnen religies en rituelen.
In deze periode is het boeddhisme nog in opkomst en ging men aan praktische rituelen deelnemen. Er ontstonden festivals waarbij mensen gezamenlijk graven bezochten. Families werden naast elkaar begraven. Er ontstond een groep begrafenisexperts lijkend op de feng shui meesters van later Zhu Xi’s filosofie en het Neo-Confucianisme in het algemeen waren beiden een gevolg en een antwoord op de groeiende dominantie van het Boeddhisme, Daoisme en de Yin Yang wetenschappen. Zhu Xi had kennis van divination, het boek de ‘’Yi jing’’ en van feng shui. Zhu Xi had ideeën over “the Great Ultimate, Celestial breath (tian qi) Terrestrial breath (di qi)” het verschil tussen Principle(li) and Ether(qi) and tussen the Way (dao) en het instrument (qi). In de moderne wetenschap wordt het verschil tussen li en qi gezien  als het verschil tussen massa en energie. Zhu Xi’s ideeën over  de mens en kosmos samengebonden en het feit dat de menselijke natuur daarom gevolgen ondervind van kosmologische principes had een sterke aantrekkingskracht op feng shui meesters. Want volgens deze meesters waren alle menselijke capaciteiten een product van qi.

Het Neo-Confucianisme werd aangenomen als staats godsdienst met als gevolg een grotere kloof tussen elite en massa. The feng shui masters probeerden deze kloof te dichten door de toonaangevende ideeën aan te passen aan Zhu Xi’s filosofie. Door alles toepasbaar te maken voor de gewone mens brak een nieuwe eeuw voor feng shui aan. Rond de 9e eeuw  ontstonden 2 scholen: namelijk de ‘’School of Forms’’ en de ”School of Orientations’’. De ‘’School of Forms’’ was de school die meer aansloot bij de vroegere ideeën in Jiangxi. Voor deze school zijn het landschap, vormen en water erg belangrijk. De school was gebaseerd op de werken van Meester Yang Yun-Sang. De andere school ontstaan in Fujian sloot aan bij de ideeën van Zhu Xi; namelijk de metafysica in combinatie met de ontwikkeling van het magnetisch kompas en werd ”School of Orientations’’ genoemd. Belangrijk zijn het bagua, branches and the constellations. In zekere mate is ook het landsschap bepalend geweest voor de aard van de scholen. De ‘’School of Forms’’ past beter bij een berglandschap, terwijl de ”School of Orientations’’ beter in een vlak landschap past.

Chinese en Westerse bronnen laten zien dat gedurende de gehele Chinese geschiedenis divination een zeer grote rol heeft gespeeld. Het is van een filosofie die voor een kleine groep beschikbaar was (namelijk koningen, keizers en edelen) uitgegroeid tot een praktische filosofie die iedereen kan nastreven. Geleidelijk is de passieve uitvoering om rampen en ongeluk te voorkomen veranderd in een actieve uitvoering: een zoektocht naar geluk.
Voor een gouden eeuw van de feng shui is geen welvarende maatschappij nodig. Integendeel, de groei van feng shui onder de gewone bevolking kwam juist door onderdrukking, onrust, invasies en hongersnoden. We kunnen stellen dat de eerste vorm van feng shui de graf waarzeggerij was. Eerst was het alleen voorbehouden aan de elite maar tijdens de Yuan en Ming-dynastie werd het ook steeds meer beoefend door de gewone bevolking. In de Qing-dynastie is bewezen dat waarzeggerij toenam in populariteit. De duizenden jaren daaropvolgend is er een enorme bron van kennis en ervaring ontstaan. Na de Song-dynastie werd waarzeggerij minder van politieke betekenis. In de communistische tijd van na de Tweede wereldoorlog werd feng shui verboden door Mao Zedong die, hoewel hij feng shui verbood, zelf actief gebruik maakte van feng shui. Door het verbod op feng shui werd de kennis naar het buitenland gebracht waardoor de stroming tot bloei kwam in omliggende landen als Japan, Hong Kong, Taiwan, Singapore, Maleisië en Korea.

Plaats een reactie


2 + = vijf